tile

به یاد رفتگان: فرّخ غفّاری



به یاد رفتگان

فرّخ غفّاری (1385-1300)

با درگذشت فرّخ غفّاری جامعۀ هنرمندان و هنرپروران ایران یکی از شایسته ترین اعضای خود را از کف داد و دوستان و آشنایش از نعمت وجود انسانی کم نظیر محروم شدند؛ انسان فرهیخته ای که نزدیک به یک دهۀ پیش، با همکاری ارزنده اش در انتشار دو شمارۀ ویژۀ ایران نامه در باره «هنرهای نمایشی» و «سینمای ایران»، بر خیل بی شمار دوستان و علاقمندانش افزوده بود.
غفّاری دوران آموزش متوسطه و عالی را در بلژیک و فرانسه گذراند و در جنگ دوّم جهانی به نیروهای مقاومت فرانسه پيوست و پس از پایان جنگ نیز سالیانی در همانجا به سر برد و در همین دوران با هانری لانگلوآ، فیلمساز و منتقد پرآوازۀ سینمای فرانسه، طرح دوستی ریخت. پس از بازگشتش به ایران، از دانش گسترده اش در زمینۀ هنر و فرهنگ ایران و جهان بهره برد و در زمینه های گوناگون هنرهای نمایشی به ابتکارها و نوآوری هائی بسیار دست زد و به صف نامدارترین پیشگامان و پیش کسوتان این هنرها در ایران پیوست.

او با ایجاد کانون فیلم – که چندی بعد به آرشیو فیلم ایران تبدیل شد- و نمایش فيلم هائي در آن که به بازار تجاری ایران راه نمی یافتند نسلی از ایرانیان، به ویژه علاقه مندان به هنر هفتم، را با سينماي مدرن و ناشناخته آشنا کرد.
با همّت و ابتکار فرخ غفّاری بود که برنامه جشن هنر شيراز پا گرفت. این برنامه ها نیز نه تنها راه بر نمايش هاي مدرن غربی و آسیائی گشودند بلکه هنرهاي نمايشي سنتي ايران، از جمله سیاه بازی، و روحوضی، را نیز زنده کردند و زمینۀ تازه ای برای عرضۀ موسیقی کلاسیک ایران فراهم آوردند.

به گفتۀ دوستانش، در رفتار و دوستی و دانش طلبی خصائلی داشت که کم از ویژگیهای استثنائی اش در هنرمندی و هنرپروری نبود. طنز لطیف و سیمای متبسمش گاه پرده ای بر ژرف نگری جدّی اش می کشید. وقت شناس بود و شايستگي هايش را چنان قدر می نهاد که وقتش را صرف کارهاي بيهوده نمي کرد. زندگي را دوست مي داشت و آن را صحنه اي مي انگاشت که بايد در آن نقشي ايفاکرد. صدافسوس که آخرین سالهای عمرش را، چون بسیاری دیگر ازمفاخر عرصه دانش و ادب و هنر و فرهنگ ایران، درجلای وطن به سر برد.
--------------------------------------------------------------------------------

برخی از آگاهی ها در بارۀ زندگی و خلقیات فرّخ غفّاری را دوستان دیرین او، شاهرخ گلستان و جمشید بهنام، از سر لطف در اختیار ایران نامه گذاشته اند.