در ناسازگاری رفتار حکومت با موازین اسلامی

از ویژگی‌های عمدۀ بحران سیاسی که این شمارۀ ویژه را به خود اختصاص داده شمار کم‌سابقۀ بیانیه‌ها، هشدارها و تفسیرهائی است که از سوی رهبران دولت جمهوری اسلامی از یک سو و شخصیت‌های فعّال در جنبش اعتراضی سبز، از سوی دیگر، تا کنون منتشر شده است. نکات عمدۀ بسیار در این گونه سخنان بازتاب یافته‌اند. از سبب‌های پدیداری و آشکارشدن عمق دوگانگی در ساختار سیاسی نظام و بالاگرفتن ناخشنودی‌های دیرینۀ ملت از دولت تا انواع پیش‌بینی‌ها پیشنهادها برای حل بحران. پاره‌ای از این سخنان و نوشته‌ها به احتمال بسیار جزئی از منابع و اسناد دست اول پژوهش تاریخ‌نگاران دربارۀ دوران بحرانی کنونی ایران خواهند شد. از این روست که ثبت و انتشار آن‌ها را در این شماره سودمند دانستیم.    

در این بخش نوشته‌ها و سخنانی را برگزیده‌ایم که به روشنی معرف آراء متنفذترین شخصیت‌های کلیدی، اعم از دولتی و غیردولتی، در عرصۀ این بحران تاریخی بوده‌اند: مهدی کرّوبی و میر حسین موسوی، از فعالان و مدافعان نامدار جنبش؛ علی خامنه‌ای رهبر، محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهور، صادق آملی لاریجانی، رئیس قوه قضائیه و محمدعلی جعفری، فرمانده سپاه پاسداران جمهوری اسلامی؛ و حسینعلی منتظری از منتقدان دیرینۀ آن. نوشته‌ای از یکی ار نخستین «روشنفکران دینی،» عبدالله نوری، را از آن رو برگزیده‌ایم که گرچه ده سال پیش، در 1378، انتشار یافته است، امّا امروز هم می‌تواند شرح گویائی از رفتار حاکمان در قانون‌شکنی، آزادی‌ستیزی و بی‌اعتنائی به منافع ملی ایران شمرده شود.     

* * *

. . . ‏ ‏آقایانی که متصدی امور هستند ببینند حضرت مولا امیرالمؤمنین(ع)  به‏ ‏مالک اشتر چه می‎گویند. ایشان در نامه ۵۳ نهج البلاغه به مالک اشتر‏ ‏می‎فرماید: "با مردم با محبت برخورد کن و آنها را از ته دل و قلبت دوست‏ ‏بدار، به آنها رحم کن و لطف داشته باش؛ و نسبت به مردم مانند یک درنده که‏ ‏آنها را می‎درد و خوردن گوشت آنها را غنیمت می‎شمارد مباش . - این کنایه‏ ‏از این است که آنها را تحقیر نکن و آنها را نشکن. - چون مردم دو دسته‌اند: یا‏ ‏برادر دینی و مسلمان تواند یا مانند تو انسانند - معلوم می‎شود انسان احترام‏ ‏دارد و باید احترامش حفظ شود. - و اگر آنها لغزشی داشتند و خطایی‏ ‏کردند، یا عمدا یا از روی خطا، آنها را عفو کن همان گونه که انتظار داری‏ ‏خداوند تو را عفو کند."

‏

‏هیچ کجا در آیات و روایات عفو نداریم که آنها تقاضای عفو کنند بعد شما‏ ‏زیر آن بنویسید با عفو موافقت می‎شود. این شکست آنهاست و آنها‏ ‏حاضر نیستند خود را بشکنند. بنابراین وظیفه حکام و آنهایی که قدرت دارند‏ ‏این است که با مردم با گذشت رفتار کنند نه با تندی. بالاخره مردم هم‏ ‏خودشان را آدم حساب می‎کنند.‏ ‏وقتی بخواهید به مردم زور بگویید، آنها هم زیر بار زور نمی‌روند و این باعث‏ می‌شود همیشه درگیری باشد، در نتیجه کشور بحرانی می‌شود و اختلاف پیش می‌آید. این که شعارهای تند سر بدهید و مردم را تهدید کنید این کار غلطی‏ ‏است . . . . ‏‏ ‏مرحوم آیت‌الله خمینی واقعا به این کشور خدمت کردند، انقلاب کار ایشان‏ ‏بود و ایشان رهبر انقلاب بودند؛ البته معصوم نبودند و اشتباه هم داشتند؛ و‏ ‏نوع مردم قدردان ایشان هستند؛ ولو این که مردم با من و امثال شما مخالف‏ ‏باشند ولی مرحوم امام را مردم قبول دارند. حالا یک کسی در یک جایی کار‏ ‏خلافی کرد و عکس ایشان را پاره کرد، این را ما بیاییم در بوق و کرنا کنیم کار‏ ‏صحیحی نیست. چرا که با این کار دارید آبروی ایشان را می‎برید و‏ ‏می‎فهمانید که ملت ایران این گونه‌اند که عکس امام خمینی را هم پاره‏ ‏می‎کنند. اصلا نباید سر و صدای آن را بلند می‎کردید.

‏

‏این که این همه سر و صدا کنید و مردم را به راهپیمایی وادار کنید، اینها‏ ‏کارهای موقت است و پیداست که از اسم ایشان می‎خواهید استفاده ابزاری‏ ‏کنید. وگرنه اگر شما دلسوز ایشان بودید اصلا نباید عکس‌العمل نشان‏ ‏می‎دادید، این کار اشتباه است. البته ما معصوم نیستیم و اشتباه داریم اما باید‏ ‏مسئولین و بزرگان دقت کنند که از این گونه کارهای اشتباه انجام ندهند. . . 

‏

‏بنابراین مردم باید آزاد باشند و حرفشان را بزنند. از اول انقلاب مرحوم امام‏ ‏می‎گفتند و ما هم به طبع ایشان می‎گفتیم : "استقلال، آزادی، جمهوری‏ ‏اسلامی ." آزادی یعنی مردم آزاد باشند، نه این که دولت آزاد باشد هر کاری‏ ‏دلش خواست انجام دهد اما مردم نتوانند حرفشان را بزنند. 

‏... ‏کار اشتباه را از هر کجا برگردید به نفع است. آمده‌اید انسان‌های متدین و‏ ‏کسانی که در انقلاب بودند و قلمشان و سخن‌شان در راه انقلاب بود زندان‏ ‏کرده‌اید بعد می‎گویید باید تعهد بدهید، مصاحبه کنید. ما روایات زیادی‏ ‏داریم که این مصاحبه‌ها ارزش ندارد.

‏

 ‏من بارها عرض کرده‌ام: آقایانی که می‎گویند "حفظ نظام واجب است" حفظ‏ نظام از واجبات نفسی نیست بلکه حفظ نظام وجوب مقدمی دارد. حفظ‏ ‏نظام برای این است که در سایه نظام دستورات اسلام را اجرا کنیم، نه این که‏ ‏دستورات اسلام را زیر پا بگذاریم به اسم حفظ نظام .*

________________

‏‏برگرفته از گویا نیوز.  ۱۳۸۸/۹/۲۵‏‏